۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶- پژوهش جدیدی که در اجلاس سالانه «انجمن اروپایی مطالعه دیابت (EASD) » در میلان ایتالیا (۲۸ سپتامبر تا ۲ اکتبر) ارائه شد، به بررسی استفاده از داروهای «آگونیست گیرنده GLP-1» در دنیای واقعی میان کودکان و جوانان ساکن آلمان، اتریش و لوکزامبورگ پرداخته است.
سازمان های ناظر اروپایی در سال ۲۰۱۹ استفاده از داروهای این خانواده را برای درمان دیابت نوع ۲ (T2D) در کودکان ۱۰ ساله به بالا تایید کردند. در سال ۲۰۲۱، این مجوز برای مدیریت وزن در کودکان مبتلا به چاقی ۱۲ ساله و بالاتر گسترش یافت و از آن زمان تاکنون، این اندیکاسیون (مورد مصرف) شامل کودکان ۶ سال و بالاتر نیز شده است. با این حال، اطلاعات کمی درباره نحوه استفاده از این داروها که شامل سماگلوتاید (با نام‌های تجاری اوزمپیک و وگووی)، لیراگلوتاید (ویکتوزا و ساکسندا)، دولاگلوتاید (ترولیسیتی) و تیرزپاتاید (مونجارو) است، در این جمعیت وجود دارد.
دکتر ماری اوزانو از دانشگاه اولم آلمان که هدایت این تحقیق را بر عهده داشت، گفت: «حدود ۲۰۰ هزار جوان در آلمان با چاقی مفرط زندگی می‌کنند و اغلب تحت تاثیر عوارض شدید مرتبط با چاقی مانند وقفه تنفسی در خواب، افسردگی و دیابت نوع ۲ هستند. آگونیست‌های گیرنده GLP-1به‌طور اختصاصی مکانیسم‌های زیستی چاقی مفرط را هدف قرار می‌دهند و می‌توانند برای نوجوانانی که علی‌رغم مداخلات سبک زندگی نظیر رژیم غذایی و برنامه‌های ورزشی، همچنان دچار افزایش وزن مداوم و قابل‌توجه بوده‌اند، بسیار مفید باشند. بنابراین، آگاهی از میزان تجویز این داروها اهمیت دارد.»
برای بررسی این موضوع، دکتر اوزانو و همکارانش ابتدا روند تغییرات استفاده از این داروها را تحلیل کردند. آن‌ها اطلاعات مربوط به ۱۸۷۸ فرد ۶ تا ۲۴ ساله مبتلا به دیابت نوع ۲ (با میانگین سنی ۱۶.۳ سال) را که بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ در پیگیری آینده‌نگر دیابت (DPV)» ثبت شده بودند، بررسی کردند.
محققان دریافتند که استفاده از این داروها از ۶.۳ درصد در سال ۲۰۱۹ به ۲۷.۲ درصد در سال ۲۰۲۵ رسیده است. این افزایش در تمامی گروه‌های سنی مشاهده شد؛ به‌طوری که در سال ۲۰۲۵، این داروها برای ۱۴ درصد از کودکان ۶ تا ۱۲ سال، ۲۸ درصد از نوجوانان ۱۲ تا ۱۸ سال و ۲۹ درصد از جوانان ۱۸ تا ۲۴ سال مبتلا به دیابت نوع ۲ تجویز شده بود.
دکتر اوزانو، گفت: «احتمالاً این داروها همچنان در کودکان و نوجوانان کمتر از حد نیاز تجویز می‌شوند که با توجه به جدید بودن این درمان‌ها در این گروه‌های سنی، قابل پیش‌بینی است. نگرانی‌هایی در مورد عوارض جانبی و مسائل مربوط به پوشش بیمه‌ای وجود دارد که انتظار می‌رود با رفع آن‌ها، استفاده از این داروها همچنان افزایش یابد.»
لیراگلوتاید پرمصرف‌ترین دارو در سال ۲۰۲۵ بود که ۴۳.۴ درصد از کل موارد مصرف آگونیست‌های GLP-1 را به خود اختصاص داد.
محققان سپس ارتباط بین مصرف این داروها و تغییرات شاخص توده بدنی (BMI)، فشار خون و کنترل قند خون را بررسی کردند. این تحلیل بر زیرگروهی شامل ۲۴۰ کودک و جوان تمرکز داشت که سابقه مصرف داروی آن‌ها در حداقل دو ویزیت ثبت شده بود. میانگین مدت مصرف دارو ۱۱ ماه بود.
حدود ۱۹ درصد از این افراد هنگام شروع درمان دارای اضافه‌وزن، ۴۴ درصد دچار چاقی و ۳۲ درصد دچار چاقی مفرط بودند. با توجه به اینکه کودکان و نوجوانان در حال رشد هستند، وضعیت وزنی آن‌ها با شاخصی به نام «امتیاز انحراف معیار شاخص توده بدنی (BMI SDS)» سنجیده شد. بیش از یک‌سوم (۳۷ درصد) شرکت‌کنندگان به کاهش ۵ درصدی یا بیشتر در این شاخص دست یافتند و میانگین کاهش کلی ۲.۳ درصد بود.
دکتر اوزانو، توضیح داد: «کاهش ۲.۳ درصدی بسیار معنادار است، به‌ویژه وقتی در نظر بگیریم که بسیاری از این جوانان علی‌رغم تغییرات سبک زندگی، سال‌ها در حال افزایش وزن بوده‌اند.» علاوه بر کاهش وزن، کنترل قند خون (شاخص HbA1c) بهبود یافت و نسبت افراد مبتلا به فشار خون بالا از ۶۰ درصد به ۵۲ درصد کاهش پیدا کرد.
نویسندگان این مطالعه نتیجه‌گیری کردند که داده‌های دنیای واقعی از سه کشور اروپایی نشان می‌دهد استفاده از آگونیست‌های گیرنده GLP-1در کودکان و نوجوانان به سرعت در حال افزایش است و فواید سلامتی قابل‌توجهی به همراه دارد.
دکتر اوزانو تاکید کرد: «این نتایج تایید می‌کنند که داروهای GLP-1فواید واقعی برای جوانان مبتلا به دیابت نوع ۲ دارند. این موضوع فقط مربوط به کاهش وزن نیست؛ این داروها با کمک به دستیابی به وزن سالم‌تر، احتمال ابتلا به افسردگی، وقفه تنفسی در خواب و سایر عوارض شدید مرتبط با چاقی را کاهش می‌دهند. علاوه بر این، با بهبود کنترل قند خون، خطر بیماری‌های قلبی و آسیب به چشم، کلیه و اعصاب که کیفیت و طول عمر بیماران را کاهش می‌دهند، کمتر می‌شود.»
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2026-09-real-world-glp-drugs-health.html